Bếp sạch nhìn dễ chịu hơn, nhưng lý do quan trọng hơn là an toàn: thớt chưa rửa kỹ, giẻ ẩm để lâu, tủ lạnh có thứ đã hỏng nằm khuất đều là những chỗ gây chuyện thật chứ không chỉ gây mất thẩm mỹ.
Việc giữ bếp sạch chia làm ba lớp theo tần suất, và mỗi lớp mất rất ít thời gian nếu làm đều. Bài này liệt kê từng lớp, nói kỹ về mấy chỗ hay bị bỏ quên như giẻ rửa và thớt, rồi nói về cách chống mọt và mốc cho kho đồ khô.
Việc hằng ngày
Rửa bát sau bữa. Hoặc ít nhất tráng và ngâm.
Lau bàn bếp. Sau mỗi lần nấu.
Lau mặt bếp. Dầu bắn khô lại thì khó lau.
Cọ bồn rửa. Ba mươi giây.
Vắt và treo giẻ rửa. Không để nằm ướt trong bồn.
Đổ rác đồ tươi. Nhất là trong trời nóng.
Cất thức ăn thừa vào tủ. Khi đã nguội bớt.
Cất gia vị về chỗ. Bàn gọn cho hôm sau.
Tắt bếp và kiểm van gas. Chuyện an toàn.
Lau khô dao và cất đúng chỗ. Tránh gỉ và tránh tai nạn.
Dựng thớt cho khô. Không úp sát mặt bàn.
Nhìn bếp một lượt trước khi rời. Thành thói quen.
Tổng cộng chừng mười phút. Không hơn.
Mười phút mỗi ngày giữ cho bếp không bao giờ tới mức phải tổng vệ sinh, và đó là cách tiết kiệm công sức lớn nhất trong toàn bộ chuyện dọn dẹp.
Giẻ rửa và khăn bếp
Giẻ ẩm để lâu là chỗ bẩn nhất trong bếp. Điều ít người nghĩ tới.
Vắt thật khô và treo lên sau mỗi lần dùng. Không để trong bồn.
Giặt giẻ mỗi ngày. Với nước nóng và xà phòng.
Thay giẻ mới định kỳ. Một hai tuần một lần.
Bỏ giẻ có mùi. Giặt cũng không hết.
Dùng giẻ riêng cho bồn và cho bàn. Không lẫn.
Khăn lau khô thì thay hằng ngày. Giặt cùng đồ khác.
Không dùng khăn lau tay để lau bàn. Hai việc khác nhau.
Không lau dao bằng khăn bẩn. Chuyện vệ sinh.
Phơi khăn và giẻ nơi thoáng. Khô nhanh thì ít vi khuẩn.
Miếng cọ nồi cũng phải thay định kỳ. Và vắt khô.
Không dùng miếng cọ kim loại cho nồi chống dính. Hỏng lớp phủ.
Giữ vài cái dự phòng. Để thay được ngay.
Cái giẻ rửa là món đồ rẻ nhất trong bếp mà lại ảnh hưởng tới vệ sinh nhiều nhất, nên thay nó thường xuyên là khoản đầu tư có lời nhất.
Thớt và dụng cụ
Rửa thớt bằng nước nóng sau khi dùng. Nhất là sau khi cắt đồ có mùi.
Chà muối hạt lên thớt gỗ để khử mùi. Rồi rửa lại.
Chanh cắt đôi chà lên thớt cũng khử mùi. Mẹo đơn giản.
Dựng thớt cho khô hai mặt. Úp sát là mốc.
Thớt gỗ nứt nhiều thì thay. Khe nứt giữ bẩn.
Thớt nhựa xước sâu cũng nên thay. Cùng lý do.
Thớt riêng cho đồ chín và đồ sống. Với nhà có người ăn mặn.
Rửa dao ngay sau khi dùng. Và lau khô.
Không để dao trong chậu nước. Chuyện an toàn.
Rửa rổ và rá kỹ ở các kẽ. Bẩn hay đọng ở đó.
Rửa nắp và gioăng của hộp nhựa. Chỗ hay bị bỏ qua.
Tháo rời dụng cụ rời được khi rửa. Kéo bếp, dụng cụ xay.
Lau khô trước khi cất. Tránh mốc và gỉ.
Thớt và giẻ là hai thứ hay bị bỏ quên nhất mà lại là hai chỗ dễ gây chuyện nhất, nên chỉ cần chú ý hai thứ đó là bếp đã an toàn hơn hẳn.
Việc hằng tuần
Kiểm tủ lạnh một lượt. Năm phút.
Bỏ thứ đã quá hạn hoặc không nhớ. Không tiếc.
Lau ngăn tủ nếu có vết đổ. Ngay khi thấy.
Sắp lại đồ theo thứ tự dùng trước. Thứ cũ ra ngoài.
Lau mặt bếp kỹ hơn. Cả phần khe.
Lau kệ và tủ bếp. Bụi và dầu bám.
Giặt khăn và giẻ. Cả mẻ.
Đổ rác tái chế và rác khô. Gom cả tuần.
Cọ bồn rửa kỹ. Cả phần lưới chắn.
Kiểm xem hết thứ gì. Ghi vào danh sách chợ.
Nhìn lại nồi chảo xem có hỏng gì không. Cán lỏng, lớp chống dính bong.
Tổng cộng chừng ba mươi phút. Gộp vào buổi nấu dồn cuối tuần.
Làm cùng người nhà thì nhanh hơn. Chia việc.
Ba mươi phút mỗi tuần giữ cho bếp không bao giờ xuống cấp, và nếu gộp nó vào buổi nấu dồn cuối tuần thì nó không cảm giác như một việc riêng.
Việc hằng tháng và chống mọt mốc
Kiểm kệ đồ khô. Nhìn và ngửi từng hũ.
Bỏ thứ có mùi ẩm mốc. Không phơi lại để dùng.
Rửa và phơi khô hũ trước khi đổ đồ mới. Hũ ẩm là hỏng cả hũ.
Cho gói hút ẩm vào hũ đồ khô. Rẻ và hiệu quả.
Cho lá nguyệt quế vào hũ gạo. Mẹo chống mọt.
Để đồ khô nơi khô thoáng, tránh nắng. Ba điều kiện.
Không để đồ khô gần bếp. Nóng và ẩm.
Không để dưới bồn rửa. Chỗ ẩm nhất.
Dọn ngăn đá. Bỏ thứ quá cũ.
Rã đông tủ nếu tủ có đóng đá dày. Theo hướng dẫn của tủ.
Lau sau và dưới tủ lạnh. Bụi bám nhiều.
Kiểm dây gas và van. Nhờ người có chuyên môn.
Kiểm bình chữa cháy nếu có. Còn hạn không.
Việc hằng tháng gộp lại chỉ mất chừng một tiếng và nó chủ yếu là kiểm tra chứ không phải lau chùi, nhưng nó là lớp bảo vệ cho toàn bộ kho thực phẩm trong nhà.
Những chỗ hay bị bỏ quên
Mặt dưới của kệ và tủ treo. Dầu bám dày.
Khe giữa bếp và mặt bàn. Vụn thức ăn rơi vào.
Lưới chắn bồn rửa. Chỗ bẩn mà không ai nhìn.
Gioăng cửa tủ lạnh. Mốc hay mọc ở đó.
Nắp và gioăng hộp nhựa. Rửa qua loa là còn bẩn.
Tay nắm tủ và tay nắm bếp. Chạm mỗi ngày.
Công tắc đèn bếp. Cùng lý do.
Ngăn kéo đựng đũa muỗng. Vụn tích lại.
Quạt hút mùi và lưới lọc. Dầu bám dày, cần rửa định kỳ.
Đáy thùng rác. Rửa khi thay túi.
Chân bàn bếp và góc tường. Bụi và dầu.
Hũ gia vị bên ngoài. Dính dầu khi nấu.
Không cần dọn hết mọi chỗ cùng lúc. Mỗi tháng một hai chỗ.
Mấy chỗ này không ai nhìn thấy nên chúng bị bỏ quên hàng năm trời, và chỉ cần mỗi tháng chọn một hai chỗ để dọn là trong một năm cả bếp đều được làm qua.
